istanbul Psikolog

Çocukların İnce Motor Gelişimi Ve Oyunlar

Bebekler doğuştan itibaren bedenlerini tanımaya ve kullanmaya çalışırlar. İlk zamanlar ağırlıklı olarak refleks hareketleri kullanırlar ve bu refleks hareketleri zamanla yerini kontrollü harekete bırakır. Ancak fiziksel gelişme hızı tüm bebek ve çocuklarda aynı şekilde olmamaktadır. Çocuğun beslenmesi, bakımı, soy gelişimi, genetik özellikleri fiziksel gelişimini etkileyen unsurlardır. Aynı yaşta olan çocukların farklı gelişmesi; boyunun, kilosunun ve yaptığı davranışların farklı olması bundan dolayıdır.

Çocuğunuz büyüdükçe zaman zaman özellikle 2-3 yaş döneminde anne babadan bağımsız hareket etmek isteyebilir. Kendi başına denemeler yapmak için bazı davranışlar da bulunabilir. Anne babalar bu dönemde çocuklarının hızlı şekilde büyümesinden endişe edebilir ancak çocukların başarabiliyorum algısına ulaşması, benlik duygusunun gelişimi ve özgüvenin artması için bu dönemler önemlidir.

İNCE MOTOR HAREKETLERİ

Büyük motor hareketleri terimi çocuğun yürüme gibi büyük bedensel hareketlerine işaret ederken, ince motor hareketleri el ve parmaklarla ilgili yapılan hareketleri kapsamaktadır.

Bebekler doğduktan sonra ilk 1 yıl içerisinde ellerini kullanarak, nesneleri tutma, atma, sıkma, bırakma, yuvarlama, çekme, yerde sürüme gibi bir takım becerileri geliştirmeye başlarlar. Aynı zamanda bu dönemde parmaklarını inceleme, emme gibi davranışlarda bulunabilirler.

Fiziksel becerilerin gelişim yaşamına göre zamanında öğrenilmesi ileri aşamada çocuklara büyük faydalar sağlamaktadır. Bu dönemde özelikle anne babaların veya çocuğa bakım veren kişilerin çocuğa yol göstermesi ve çocuğun ince motor becerilerinin gelişmesi için çalışmalar yapması çok önemlidir. Ancak anne babanın davranışları çocuklarına baskı ve zorlayıcı şekilde uzun saatlerce olmamalıdır. Bunun yerine çocukların en iyi yapabildiği şeyi oyun oynama esnasında oyunlarını şekillendirmesi ve çocuğu da bu oyuna dahil etmesi çok daha doğrudur.

Çocuğun koşması, yürümesi, zıplaması, top oynaması, dans etmesi, yüzmesi, çeşitli sporlarla uğraşması hem sağlığını yardımcı olur hem de fiziksel becerilerin gelişmesinde yardımcı olur.

İnce motor gelişimi için çocuklarınızla oynayabileceğiniz oyunlar ise şöyledir:

  • Yaklaşık 1 yaştan sonra çocuklar yemeklerini yerken arada bir kendi kendilerine yemeye çalışmaları da ince motoru geliştirmek için iyi bir yöntemdir. Kaşığı veya çatalı tutmaya çalışması ve aynı zamanda yemeği yemesi başlarda biraz zor olabilir ama desteklendiğinde hem kaşık tutması kolaylaşacak hem de kendi kendine yeme alışkanlığını da yavaş yavaş kazanmış olacaktır.
  • Farklı renklerde oyun hamurlarınızı çocuğunuzla birlikte yuvarlamaya çalışın. Yuvarlak bir top şekline geldikten sonra evde bulunan çubuk veya kulaç temizleme çubuklarını teker teker oyun hamurlarına her hamurda 2 tane olacak şekilde parmaklarıyla batırmaya çalışın. Daha sonra batırılan bu çubukların baş kısımlarını yani pamuk kısımlarını oyun hamuru renginde veya başka renklerde boyayabilirsiniz.
  • Bir misina ipine veya kolye ipine (bu ip yün ipte olabilir pek fark etmez ancak hemen kopacak bir ip olmamalıdır) büyük uzun makarnaları önce boyayıp daha sonra ipe makarna dizme oyunu oynayabilirsiniz. İpe makarna dizme oyununu makarnaları boyamadan da oynayabilirsiniz.
  • Kırtasiyelerde kolaylıkla bulabileceğiniz küçük renkli ve simli olan poponlar dan almanız bu etkinlik için yeterlidir. Bir kaseye veya genişçe bir kaba küçük renkli ponponları doldurun. Çocuğunuzun kullanabileceği büyüklükte bir maşa veya cımbız kullanabilirsiniz. Çocuğunuzdan teker teker bu maşa yardımıyla bu pomponları toplaması ince motor gelişimi için çok etkili bir oyundur.
  • Makasla kesme yapıştırma yapmakta ince motor becerileri için oldukça önemlidir. Bir dergiden veya çocuklar için kes yapıştır kitaplarından şekilleri makas yardımıyla kesip bir başka kağıda yapıştırıcı yardımıyla yapıştırması çocuğun ince motor becerilerinin gelişmesi için idealdir.

Psikolog Ceren GÜMÜŞ