istanbul Psikolog

Fanatizm

Fanatizm veya fanatiklik kelime anlamı olarak bir görüş, kanı ya da tutumun tartışma ve eleştirilere kapalı tutulması ya da en aşırı biçimiyle benimsenmesi durumudur.

Fanatik ise bağnaz yani bir düşünceye, bir inanışa aşırı ölçüde bağlanıp ondan başka bir düşünce ve inanışı kabul etmeyen, mutaassıp kişi olarak tanımlanmaktadır. Zaman zaman halk arasında fanatizm sözcüğü yerine taassup veya bağnazlık kelimeleri de kullanılmaktadır. Genel olarak fanatizm kelimesi futbol için yoğun olarak kullanılsa da, fanatizm sadece spor olayları için değil siyaset, din ve ideoloji alanında da ortaya çıkmaktadır.

Fanatikler, sevgi ve sempatilerini topluma veya bir kuruma mal olmuş bir kişiye yönlendirir, bağlılık hisseder ve bu duyguyu yoğun olarak yaşarlar. Bir siyasi partiye, bir dine veya bir takıma bağlılık hisseden kişiler duygularını ön plana alarak davranmaya başlayabilir. Destekledikleri takım, siyasi parti başarısızlığa uğramış bile olsa bağlılıkları devam edebilir.

 Kimlik bunalımı yaşayan, kendisinden, ailesinden, bulunduğu ortam veya ekonomik bakımdan istediği düzeyde olmadığını düşünen bireyler bağlılık hissettiği din, siyasi parti veya takımla özdeşleşmekte, başarı ya da başarısızlıklarında hissettiği sevinç, mutluluk veya üzüntü, hayal kırıklığı yüksek düzeylerde olabilmektedir. İşte kişinin desteklediği tarafa hissettiği üst düzeydeki duygular fanatizm dediğimiz şeyin başlangıcı olmaktadır. Fanatikler kendisi gibi düşünenlerle bir arada olmalarından kaynaklanan güvenle sapkın davranışlar gösterebilirler. Fanatik, fanatiği olduğu takım, din veya siyasi parti adına toplumsal kuralları, nezaketi bir yana bırakarak küfredebilir, dövebilir, başkalarına zarar verebilir ve hatta öldürebilir.

 Grup olarak birlikte hareket eden fanatikler, duygularında aşırıya kaçabilir ve karşıt görüşte olanlara kaba kuvvet kullanmaya başlarlar. Böylece şiddet fanatizme eşlik etmeye başlamış olur.

Uzm. Psikolog Semra EVRİM