istanbul Psikolog

Özel Öğrenme Güçlüğü Nedir?

Ahmet okula başlamadan önce her şey çok normaldi. Anaokuluna 1 yıl gitmişti. Arkadaşları arası gayet iyiydi. Oyun oynamayı çok severdi. Herhangi farklı bir durum hiç yaşamadık. 1. Sınıfa başlarken çok hevesliydi. En az onun kadar bizde heyecanlıydık. Ne zaman okuyacak, ne zaman yazacak. Heyecanla bekliyorduk. Elimizden geldiği kadar yardım ediyorduk ama  1. dönemden itibaren neden olduğunu anlamadığımız durumlarla karşılaştık. Yaşıtları okumayı öğrenmesine rağmen Ayşe’nin okuma hızı yavaştı. Aynı zamanda özellikle bazı harfleri yanlış söylüyor. Ve yanlış yazıyordu. Harflerdeki karışıkları, sayılarda da oluyor. 6 yı 9 olarak söylüyor veya b yi d olarak söylüyordu. İlk zamanlarda yeni öğrendiği için hata yapabileceğini düşündük ve biraz bekledik. Ancak zamanla bu durumun değişmediğini görünce endişelendik. Olabildiğince yardımcı olmaya çalışmamıza karşın bu hataların devam ettiğini gördükçe çocuğumuzun zekasında mı problem var diye düşünmeye başladık.

Yukarıda bahsedilen problemin asıl adı Özel Öğrenme Güçlüğü/Bozukluğu’dur. Özel öğrenme güçlüğü bir zeka problemi değildir. Hatta yapılan araştırmalara bakıldığında özel öğrenme güçlüğü yaşayan çocuk ve yetişkinlerin normal veya normalin üzerinde zeka kapasitesinde olduğu görülmüştür. Peki o zaman özel öğrenme güçlüğü nedir?

Özel Öğrenme Güçlüğü; eğitimsel yetersizliklerden, zeka geriliğinden veya otizim gibi durumlarla açıklanamayacak; beynin bilgiyi algılaması, algıladığı bilgiyi işlemesi, işlediği bilgiyi depolaması ve kullanmasını etkileyen gelişimsel bir problemdir. Özel öğrenme problemi yaşayan çocuklar sadece belli alanlarda problem yaşayıp hayatın diğer alanlarında başarılıdırlar. Örneğin; sadece sözel okuma veya yazma kısmında yaşıtlarına göre daha yavaş öğrendikleri gibi arkadaş geliştirme, sosyal ortamlarda ki durumlar konusunda gayet başarılıdırlar.

ÖZEL ÖĞRENME BOZUKLUĞU ÇOCUKLARDA NASIL GÖRÜLÜR?

Özel öğrenme bozukluğu her çocukta aynı şekilde ve aynı şiddette görülmeyebilir. Bu yüzden özel öğrenme bozukluğu  4 alt başlığa ayrılmıştır.

  • Okuma Bozuklukları: Diğer bir ismi disleksidir. Harfleri ezberleyememe, yaş ve cinsiyetine göre daha yavaş okuma, okurken bazı harfleri atlama, okurken harflerin yerlerini karıştırarak okuma, kelime sonuna farklı harfler ekleyerek başka kelimeye tamamlamak gibi durumlar sıkça görülür. Örneğin; ev yerine ve veya ve yerine evçatal yerine kaşıkb-d-p harflerini karıştırmak söylemek gibi görülebilir. Her okuma bozukluğu olan çocuk aynı şekilde sorun yaşamayabilir. Örneğin; bir grup çocuk yavaş okur ama doğru okur. Buradaki problem akıcı okuyamamasıdır. Bir grup çocukta ise harfleri ve sesleri seçmekte, ayırt etmekte ve söylemekte sorun yaşar ama hızlı okur. Fakat harfleri tanımada ve uygun yerde okumakta hata yaptığı için okuduğu cümleler genelde yanlış olabilir.
  • Matematik Bozukluğu: Diskalküli diğer bir adıdır. Bu alanda sorun yaşayan kişiler matematikte ardıl işlemleri yaparken sorun yaşayabilirler. Toplama, çıkarma gibi işlemlerde elde sayılarını unutabilir, fazladan sonuçlar bulabilir. Geometrik şekilleri, iç açıları gibi kavramları öğrenmekte zorluk yaşayabilirler.  Soru köklerini de yanlış okuyarak hatalı sonuca ulaşabilirler. Örneğin 10tane kuşun 3 tanesi uçmuştur dalda kaç tane ağaç kalmıştır gibi bir soruda sonuca ulaşmakta zorlanabilir.
  • Yazılı Anlatım Bozuklukları: Bu problemi yaşayan çocuklar genellikle yazı yazmaktan kaçınmaya çalışabilirler. Aynı zamanda yazıları diğer öğrencilere göre biraz daha anlaşılmaz gibi görülebilir. Yazı şeklinde bir düzenin olmaması, b-d- c-ç- g- ğ- p gibi harflerin birbirine karışması da sıklıkla görülmektedir.
  • Kelimelerin sonlarının farklı eklerle tamamlanması veya eksik yazılması da görülen yazılı anlatım bozukluğudur. Örneğin; geliyordu yazması gerekirken geliyor yazarak du ekini unutabilir.

Psk. Ceren GÜMÜŞ