istanbul Psikolog

Stres

Genellikle insanlar arasında stresi kötü bir şey yok edilmesi gereken bir şey olduğu inancı yaygındır. Stresin belirtileri fizyolojik, psikolojik ve davranışsal olabilir.

  • Fizyolojik belirtiler arasında baş ağrısı ve bedenin çeşitli bölgelerinde ağrılar, mide bozuklukları, kalp ritminde bozukluklar, terleme, ağız kuruluğu, yorgunluk sayılabilir.
  • Psikolojik belirtiler ise endişe, dikkati odaklamada güçlük, unutkanlık, sinirlilik ya da kontrolsüzlük duygusu, kendini üzüntülü, kızgın ya da zaman baskısı altında hissetme vb. şeklinde sıralanabilir.
  • Davranışsal belirtilere örnek olarak da şunlar verilebilir: uykusuzluk ya da aşırı uyuma, gevşeme ya da sakinleşme açısından güçlükler, telaş, sabırsızlık, oradan oraya koşuşturmak, sosyal ortamlardan kaçınma, huzursuzluk, sakarlık.

Stres vücudun çeşitli içsel ve dış çevreden gelen uyaranlara verdiği otomatik tepkidir. Dışsal uyaranlar; okul değişikliği, yeni bir şehre taşınmak vb., İçsel uyaranlar; fiziksel ve ruhsal huzursuzluklardır.
Bazı kişiler stresle stresli yaşam olaylarını gelişmelerini sağlayan bir fırsat olarak algılamaya meyillidirler. Günlük yaşamda insanları zora sokan bir sorun olarak görülen olayları büyüten zihinsel tepkilerdir. Stres yönetiminde öncelikle yaşanan olaylar karşısında, içsel tepkiler azaltılmaya çalışılır, sonrasında ise düşünce yapısında değişiklik yapılmaya çalışılır. Böylece daha sağlıklı düşünerek sorunların çözümünde alternatif yollar bulunur ve olaylar kontrol altına alınır. Yapılması gereken zihinlerini nasıl yöneteceklerini ve stres karşısında akılcı ve yaratıcı çözümleri nasıl üreteceklerini öğrenmektir.

Bu yollardan biri kendi denetim odaklarının farkına varmaktır.
Denetim Odağı: Kişinin, iyi ya da kötü, kendisini etkileyen olayları kendi karar, yetenek, özellik ve davranışlarının sonuçları ya da şans, kader, talih ve diğer insanların davranışları gibi kendisi dışındaki güçlerin işi olarak algılaması eğilimidir.
İçten Denetim Odağı: Kişinin kendisini etkileyen olayların daha çok, kendi denetiminde olduğu inancını taşıma eğilimidir.
Dıştan Denetim Odağı: Kendilerine olanların daha çok kendileri dışındaki güçlerin denetiminde olduğu inancı taşıma eğilimidir.
Yapılan çalışmalar, içten denetim odaklı kişilerin stresli olaylar karşısında ruh sağlığını daha kolay koruyabildiklerini, alternatif çözümler üretebildiklerini göstermektedir. 
Uzm. Psikolog Semra Evrim